Festiwal
Tadeusza
Reichsteina

Spotkanie nauki, historii i sztuki wokół postaci włocławianina, którego odkrycia zapisały się w historii światowej medycyny.

Weź udział
w festiwalu

Nauka, historia, sztuka

Festiwal Tadeusza Reichsteina to pierwsze we Włocławku wydarzenie poświęcone wybitnemu chemikowi, nobliście i człowiekowi, którego odkrycia wpłynęły na rozwój światowej medycyny. To jednodniowe spotkanie łączy naukę, historię, sztukę, botanikę, kulinaria i kulturę żydowską, tworząc opowieść o Reichsteinie widzianym z wielu perspektyw. Program festiwalu prowadzi uczestników od rozmowy o jego dokonaniach naukowych, przez spacer śladami włocławskich Żydów, po warsztaty rodzinne i artystyczne inspirowane biochemią oraz naturą. Ważnym elementem wydarzenia jest także przypomnienie lokalnych korzeni Reichsteina i pokazanie, że historia światowej nauki ma swój początek również tutaj – we Włocławku. Festiwal kończy koncert muzyki klezmerskiej, który nadaje całości wymiar wspólnotowego, kulturalnego spotkania.

Zapraszamy do śledzenia mediów społecznościowych festiwalu

Wydarzenie rozpocznie się za:

Wybitny naukowiec

Tadeusz Reichstein

Urodził się w 1897 roku we Włocławku, a swoją karierę naukową związał przede wszystkim ze Szwajcarią. Był chemikiem, którego prace miały ogromne znaczenie dla rozwoju medycyny i biochemii. W 1933 roku niezależnie opracował metodę syntezy witaminy C, otwierając drogę do jej szerszego zastosowania. Największe uznanie przyniosły mu badania nad hormonami kory nadnerczy, w tym związkami, które stały się podstawą terapii kortyzonem. Za te odkrycia otrzymał w 1950 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, wspólnie z Edwardem Kendallem i Philipem Henchem. W późniejszych latach zajmował się również związkami roślinnymi i botaniką, szczególnie badaniami nad paprociami. Jego życiorys łączy lokalne włocławskie początki, żydowskie dziedzictwo i dokonania, które wpisały się w historię światowej nauki.

Pomysłodawca wydarzenia

Sara Kandelszajn

Altowiolistka, skrzypaczka, pedagożka i twórczyni, Sara Kandelszajn od lat łączy muzykę, sztukę i pracę z drugim człowiekiem. Ukończyła Akademię Muzyczną im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy w klasie prof. dr. hab. Lecha Bałabana, rozwijając jednocześnie kompetencje z zakresu psychologii muzyki, pedagogiki muzyki oraz pracy z dziećmi ze szczególnymi potrzebami. Przez lata współpracowała ze szkołami muzycznymi w Polsce i za granicą, m.in. na Gwadelupie, w Turcji i Anglii. Równolegle pozostaje związana ze środowiskiem Akademii Sztuk Pięknych oraz Wydziałem Sztuki Mediów prof. Włodzimierza Szymańskiego, biorąc udział w licznych wystawach zbiorowych prac plastycznych i multimedialnych. Od piętnastu lat pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, szukając w edukacji przestrzeni na wrażliwość, twórczość i indywidualny rozwój. Jej działania wyrastają z przekonania, że sztuka może być nie tylko formą ekspresji, ale także sposobem budowania relacji, pamięci i wspólnoty.

,,Moment, w którym dowiedziałam się o postaci Tadeusza Reichsteina, zbiegł się mniej więcej z czasem odkrywania moich żydowskich korzeni.

Wtedy zdziwiło mnie to, że osoba, która osiągnęła szczyty w dziedzinie nauki, zdobyła najwyższą naukową nagrodę, nie jest znana szerszej liczbie mieszkańców Włocławka. Większość moich lokalnych znajomych i przyjaciół nie słyszała kompletnie nic o T. Reichsteinie. Wtedy sprawą oczywistą i jednocześnie przyjemnym obowiązkiem stało się dla mnie propagowanie jego postaci w zwykłych rozmowach z artystami czy członkami społeczności żydowskiej. Z czasem, biorąc pod uwagę zarówno swój lokalny patriotyzm, jak i złożoną tożsamość, zapragnęłam zrobić coś, aby postać noblisty była szerzej znana – w końcu ludzie umierają dopiero wtedy, kiedy przestajemy o nich mówić.

Na początku 2025 roku, korzystając ze swoich licznych kontaktów pozyskanych na akademickiej drodze artystycznej (AM, ASP), postanowiłam zorganizować inicjatywę kulturalną, która zjednoczy artystów i naukowców, odda cześć lokalnym/miejscowym mistrzom oraz przybliży malowniczość jednego z najstarszych miast w Polsce – mojego rodzinnego Włocławka.”

Sara Kandelszajn

Organizatorka festiwalu

Program festiwalu

sobota
18 lipca 2026

12:00

Otwarcie festiwalu

Przybliżenie odbiorcom sylwetki T. Reichsteina w rozmowie Mateusza Majmana z prof. dr hab. n. med. Andrzejem Grzybowskim, studentem medycyny Michałem Rydzewskim oraz prof. nadzw. dr hab. Stanisławem Kunikowskim

Myśl przewodnia spotkania:
Jak odkrycia Tadeusza Reichsteina wpłynęły na świat chemii i biochemii?

Miejsce wydarzenia:

Sala kameralna Centrum Kultury ,,Browar B."

14:00

Krótki spacer szlakiem włocławskich Żydów

Spacer szlakiem włocławskich Żydów z Henrykiem Wasilewskim spod budynku dawnego browaru Bojańczyków do tablicy upamiętniającej T. Reichsteina na Placu Wolnosci 20

Miejsce wydarzenia:

Ulice Włocławka

15:30

Rodzinne warsztaty kulinarne anti-Szkorbut

(noblista zrewolucjonował walkę ze szkorbutem, czyli gnilcem wywołanym przez niedobór wit. C)

Miejsce wydarzenia:

Restauracja Dziedziniec

17:00

Warsztaty: szkło artystyczne, mozaika, kolaż, witraż

Warsztaty z Katarzyną Żukowską, absolwentką Sztuk Pięknych na Wydziale Malarstwa UMK w Toruniu

Temat przewodni:
biochemia, Reichstein, Włocławek, botanika i kultura polsko-żydowska

Miejsce wydarzenia:

Galeria Sztuki Współczesnej we Włocławku

17:00

Warsztaty z tkaniny artystycznej

Prowadzone przez absolwentkę łódzkiego ASP, włocławiankę, Magdalenę Pietrzykowską.

(paprotki były przedmiotem badań T. Reichsteina pod koniec jego życia)

Miejsce wydarzenia:

Centrum Kultury ,,Browar B."

19:30

Koncert muzyczny KLEZZ

Ziółkowski, Pospieszalski, Kandelszajn, Piasecki, Ziarkowski — występ kultowych muzyków jazzowych, gdzie bazą do improwizacji są charakterystyczne motywy klezmerskie w harmonii żydowskiej

(po koncercie: jam session)

Miejsce wydarzenia:

Stara Remiza
ul. Żabia 8

Miejsca festiwalu

Centrum kultury
Browar B

Ulice Włocławka

Restauracja Dziedziniec

Galeria Sztuki Współczesnej

Śródmieście Café

Organizator festiwalu

FestivALT to żydowska organizacja działająca na przecięciu sztuki, aktywizmu i edukacji. Podejmuje trudne i aktualne wątki związane ze złożonymi relacjami polsko-żydowskimi we współczesnej Polsce. Rzuca wyzwanie stereotypom i promuje nowe sposoby myślenia o kwestiach polsko-żydowskich. W swojej działalności często porusza tematy, które przez dekady były pomijane lub zamiatane pod dywan, co prowadziło do normalizacji problematycznych zachowań, postaw i sytuacji.

Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego wydarzenia!

Partnerzy festiwalu

Masz pytanie?

Skontaktuj się z nami!

W celu kontaktu, serdecznie zapraszamy do wypełnienia formularza kontaktowego.

Formularz - kontakt

FAQ

Tak, wydarzenia w ramach festiwalu są bezpłatne. W przypadku warsztatów liczba miejsc może być jednak ograniczona, dlatego warto wcześniej sprawdzić zasady zapisów.

Na część warsztatową obowiązują wcześniejsze zapisy ze względu na ograniczoną liczbę miejsc i charakter zajęć. Informacje o zapisach będą dostępne przy opisie poszczególnych punktów programu.

Festiwal jest otwarty dla wszystkich: rodzin, młodzieży, dorosłych, seniorów, pasjonatów historii, nauki, sztuki i kultury żydowskiej. Program został przygotowany tak, aby można było odkrywać postać Tadeusza Reichsteina z różnych perspektyw.

Tak, uczestnicy mogą dołączyć do całego dnia festiwalowego albo wybrać konkretne wydarzenia, które najbardziej ich interesują. Każdy punkt programu stanowi osobną część opowieści o Reichsteinie i jego dziedzictwie.

Wydarzenia odbywają się w kilku miejscach Włocławka, m.in. w Centrum Kultury Browar B, na ulicach miasta, w Restauracji Dziedziniec, Galerii Sztuki Współczesnej oraz w Pegazowni. Szczegółowe lokalizacje znajdują się przy opisach wydarzeń w programie.

Tak, część programu została pomyślana również z myślą o rodzinach, zwłaszcza warsztaty kulinarne i artystyczne. To okazja, aby w przystępny sposób połączyć naukę, historię, naturę i twórcze działanie.