Festiwal
Tadeusza
Reichsteina
Spotkanie nauki, historii i sztuki wokół postaci włocławianina, którego odkrycia zapisały się w historii światowej medycyny.
Nauka, historia, sztuka
Festiwal Tadeusza Reichsteina to pierwsze we Włocławku wydarzenie poświęcone wybitnemu chemikowi, nobliście i człowiekowi, którego odkrycia wpłynęły na rozwój światowej medycyny. To jednodniowe spotkanie łączy naukę, historię, sztukę, botanikę, kulinaria i kulturę żydowską, tworząc opowieść o Reichsteinie widzianym z wielu perspektyw. Program festiwalu prowadzi uczestników od rozmowy o jego dokonaniach naukowych, przez spacer śladami włocławskich Żydów, po warsztaty rodzinne i artystyczne inspirowane biochemią oraz naturą. Ważnym elementem wydarzenia jest także przypomnienie lokalnych korzeni Reichsteina i pokazanie, że historia światowej nauki ma swój początek również tutaj – we Włocławku. Festiwal kończy koncert muzyki klezmerskiej, który nadaje całości wymiar wspólnotowego, kulturalnego spotkania.
Wydarzenie rozpocznie się za:
Wybitny naukowiec
Tadeusz Reichstein
Urodził się w 1897 roku we Włocławku, a swoją karierę naukową związał przede wszystkim ze Szwajcarią. Był chemikiem, którego prace miały ogromne znaczenie dla rozwoju medycyny i biochemii. W 1933 roku niezależnie opracował metodę syntezy witaminy C, otwierając drogę do jej szerszego zastosowania. Największe uznanie przyniosły mu badania nad hormonami kory nadnerczy, w tym związkami, które stały się podstawą terapii kortyzonem. Za te odkrycia otrzymał w 1950 roku Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny, wspólnie z Edwardem Kendallem i Philipem Henchem. W późniejszych latach zajmował się również związkami roślinnymi i botaniką, szczególnie badaniami nad paprociami. Jego życiorys łączy lokalne włocławskie początki, żydowskie dziedzictwo i dokonania, które wpisały się w historię światowej nauki.
Pomysłodawca wydarzenia
Sara Kandelszajn
Altowiolistka, skrzypaczka, pedagożka i twórczyni, Sara Kandelszajn od lat łączy muzykę, sztukę i pracę z drugim człowiekiem. Ukończyła Akademię Muzyczną im. Feliksa Nowowiejskiego w Bydgoszczy w klasie prof. dr. hab. Lecha Bałabana, rozwijając jednocześnie kompetencje z zakresu psychologii muzyki, pedagogiki muzyki oraz pracy z dziećmi ze szczególnymi potrzebami. Przez lata współpracowała ze szkołami muzycznymi w Polsce i za granicą, m.in. na Gwadelupie, w Turcji i Anglii. Równolegle pozostaje związana ze środowiskiem Akademii Sztuk Pięknych oraz Wydziałem Sztuki Mediów prof. Włodzimierza Szymańskiego, biorąc udział w licznych wystawach zbiorowych prac plastycznych i multimedialnych. Od piętnastu lat pracuje z dziećmi, młodzieżą i dorosłymi, szukając w edukacji przestrzeni na wrażliwość, twórczość i indywidualny rozwój. Jej działania wyrastają z przekonania, że sztuka może być nie tylko formą ekspresji, ale także sposobem budowania relacji, pamięci i wspólnoty.
,,Moment, w którym dowiedziałam się o postaci Tadeusza Reichsteina, zbiegł się mniej więcej z czasem odkrywania moich żydowskich korzeni.
Wtedy zdziwiło mnie to, że osoba, która osiągnęła szczyty w dziedzinie nauki, zdobyła najwyższą naukową nagrodę, nie jest znana szerszej liczbie mieszkańców Włocławka. Większość moich lokalnych znajomych i przyjaciół nie słyszała kompletnie nic o T. Reichsteinie. Wtedy sprawą oczywistą i jednocześnie przyjemnym obowiązkiem stało się dla mnie propagowanie jego postaci w zwykłych rozmowach z artystami czy członkami społeczności żydowskiej. Z czasem, biorąc pod uwagę zarówno swój lokalny patriotyzm, jak i złożoną tożsamość, zapragnęłam zrobić coś, aby postać noblisty była szerzej znana – w końcu ludzie umierają dopiero wtedy, kiedy przestajemy o nich mówić.
Na początku 2025 roku, korzystając ze swoich licznych kontaktów pozyskanych na akademickiej drodze artystycznej (AM, ASP), postanowiłam zorganizować inicjatywę kulturalną, która zjednoczy artystów i naukowców, odda cześć lokalnym/miejscowym mistrzom oraz przybliży malowniczość jednego z najstarszych miast w Polsce – mojego rodzinnego Włocławka.”
Sara Kandelszajn
Organizatorka festiwalu
Program festiwalu
sobota
18 lipca 2026
12:00
Otwarcie festiwalu
Przybliżenie odbiorcom sylwetki T. Reichsteina w rozmowie Mateusza Majmana z prof. dr hab. n. med. Andrzejem Grzybowskim, studentem medycyny Michałem Rydzewskim oraz prof. nadzw. dr hab. Stanisławem Kunikowskim
Myśl przewodnia spotkania:
Jak odkrycia Tadeusza Reichsteina wpłynęły na świat chemii i biochemii?
Miejsce wydarzenia:
Sala kameralna Centrum Kultury ,,Browar B."
14:00
Krótki spacer szlakiem włocławskich Żydów
Spacer szlakiem włocławskich Żydów z Henrykiem Wasilewskim spod budynku dawnego browaru Bojańczyków do tablicy upamiętniającej T. Reichsteina na Placu Wolnosci 20
Miejsce wydarzenia:
Ulice Włocławka
15:30
Rodzinne warsztaty kulinarne anti-Szkorbut
(noblista zrewolucjonował walkę ze szkorbutem, czyli gnilcem wywołanym przez niedobór wit. C)
17:00
Warsztaty: szkło artystyczne, mozaika, kolaż, witraż
Warsztaty z Katarzyną Żukowską, absolwentką Sztuk Pięknych na Wydziale Malarstwa UMK w Toruniu
Temat przewodni:
biochemia, Reichstein, Włocławek, botanika i kultura polsko-żydowska
17:00
Warsztaty z tkaniny artystycznej
Prowadzone przez absolwentkę łódzkiego ASP, włocławiankę, Magdalenę Pietrzykowską.
(paprotki były przedmiotem badań T. Reichsteina pod koniec jego życia)
19:30
Koncert muzyczny KLEZZ
Ziółkowski, Pospieszalski, Kandelszajn, Piasecki, Ziarkowski — występ kultowych muzyków jazzowych, gdzie bazą do improwizacji są charakterystyczne motywy klezmerskie w harmonii żydowskiej
(po koncercie: jam session)
Miejsce wydarzenia:
Stara Remiza
ul. Żabia 8
Miejsca festiwalu
Centrum kultury
Browar B
- ul. Łęgska 28
Ulice Włocławka
- ul. Łęgska 28
Restauracja Dziedziniec
- plac Wolności 20
Galeria Sztuki Współczesnej
- ul. Miedziana 2/4
Śródmieście Café
- ul. 3 maja 18
Organizator festiwalu
FestivALT to żydowska organizacja działająca na przecięciu sztuki, aktywizmu i edukacji. Podejmuje trudne i aktualne wątki związane ze złożonymi relacjami polsko-żydowskimi we współczesnej Polsce. Rzuca wyzwanie stereotypom i promuje nowe sposoby myślenia o kwestiach polsko-żydowskich. W swojej działalności często porusza tematy, które przez dekady były pomijane lub zamiatane pod dywan, co prowadziło do normalizacji problematycznych zachowań, postaw i sytuacji.
Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego wydarzenia!
Partnerzy festiwalu














Masz pytanie?
Skontaktuj się z nami!
W celu kontaktu, serdecznie zapraszamy do wypełnienia formularza kontaktowego.
FAQ
Czy udział w Festiwalu Tadeusza Reichsteina jest bezpłatny?
Tak, wydarzenia w ramach festiwalu są bezpłatne. W przypadku warsztatów liczba miejsc może być jednak ograniczona, dlatego warto wcześniej sprawdzić zasady zapisów.
Czy trzeba zapisywać się na warsztaty?
Na część warsztatową obowiązują wcześniejsze zapisy ze względu na ograniczoną liczbę miejsc i charakter zajęć. Informacje o zapisach będą dostępne przy opisie poszczególnych punktów programu.
Dla kogo przeznaczony jest festiwal?
Festiwal jest otwarty dla wszystkich: rodzin, młodzieży, dorosłych, seniorów, pasjonatów historii, nauki, sztuki i kultury żydowskiej. Program został przygotowany tak, aby można było odkrywać postać Tadeusza Reichsteina z różnych perspektyw.
Czy można wziąć udział tylko w wybranych punktach programu?
Tak, uczestnicy mogą dołączyć do całego dnia festiwalowego albo wybrać konkretne wydarzenia, które najbardziej ich interesują. Każdy punkt programu stanowi osobną część opowieści o Reichsteinie i jego dziedzictwie.
Gdzie odbywa się festiwal?
Wydarzenia odbywają się w kilku miejscach Włocławka, m.in. w Centrum Kultury Browar B, na ulicach miasta, w Restauracji Dziedziniec, Galerii Sztuki Współczesnej oraz w Pegazowni. Szczegółowe lokalizacje znajdują się przy opisach wydarzeń w programie.
Czy festiwal jest odpowiedni dla dzieci i rodzin?
Tak, część programu została pomyślana również z myślą o rodzinach, zwłaszcza warsztaty kulinarne i artystyczne. To okazja, aby w przystępny sposób połączyć naukę, historię, naturę i twórcze działanie.
